Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру және интернет кеңістігінде жасалатын құқықбұзушылықтардың алдын алу – бүгінгі таңда мемлекеттік органдардың басты міндеттерінің бірі. Цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы адамдардың күнделікті өмірін жеңілдеткенімен, алаяқтардың да жаңа тәсілдерді пайдалануына мүмкіндік беріп отыр. Сондықтан құқық қорғау органдары қылмыстың алдын алуға, халық арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізуге және азаматтардың цифрлық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға ерекше көңіл бөлуде.
Түркістан облысында бұл бағыттағы жұмыстар кешенді түрде жүзеге асырылып келеді. Облыс аумағында қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету, құқықбұзушылықтардың алдын алу, есірткі қылмыстарымен күресу, сондай-ақ интернет-алаяқтыққа қарсы халықтың ақпараттық сауаттылығын арттыру мақсатында түрлі профилактикалық іс-шаралар тұрақты ұйымдастырылуда. Мұндай жұмыстардың негізгі мақсаты – құқықбұзушылықтардың алдын алып қана қоймай, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, заң талаптарын түсіндіру және азаматтарды сақтық шараларын ұстануға шақыру.
Осы бағыттағы маңызды шаралардың бірі – республикалық «Қарасора-2026» жедел-профилактикалық іс-шарасы. Аталған іс-шара аясында Түркістан облысының полиция қызметкерлері өңірдің барлық аудан-қалаларында алдын алу жұмыстарын күшейтіп, есірткіге қатысты құқықбұзушылықтардың жолын кесуге бағытталған кешенді рейдтер өткізуде. Мұндай іс-шаралар заңсыз айналымдағы есірткі заттарының таралуын болдырмауға, құрамында есірткі заты бар өсімдіктерді заңсыз өсірудің алдын алуға және тұрғындардың құқықтық жауапкершілігін арттыруға мүмкіндік береді.
Соның ішінде Мақтаарал аудандық полиция бөлімінің қызметкерлері ауқымды профилактикалық жұмыстар жүргізді. Тәртіп сақшылары аудан аумағындағы 200-ге жуық тұрғын үйді аралап, жеке тұрғын үйлерде, саяжайлар мен жылыжайларда құрамында есірткі заты бар өсімдіктердің заңсыз өсірілуінің алдын алу мақсатында тексеру жұмыстарын ұйымдастырды. Мұндай тексерулер заң талаптарының сақталуын қамтамасыз етіп қана қоймай, тұрғындар арасында құқықтық мәдениетті қалыптастыруға ықпал етеді.
Полиция қызметкерлері профилактикалық іс-шара барысында азаматтармен жеке кездесулер өткізіп, олардың құқықтық сауаттылығын арттыруға бағытталған түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Әсіресе қазіргі уақытта кеңінен таралып отырған интернет-алаяқтықтың жаңа тәсілдері туралы жан-жақты ақпарат берілді. Себебі соңғы жылдары интернет пен ұялы байланыс құралдарын пайдалана отырып жасалатын алаяқтық қылмыстары көбейіп, көптеген азаматтар материалдық шығынға ұшырап келеді. Алаяқтар өздерін банк қызметкері, құқық қорғау органы немесе мемлекеттік мекеме өкілі ретінде таныстырып, азаматтардың сеніміне кіру арқылы жеке мәліметтерді иемденуге әрекет етеді.
Осыған байланысты полицейлер тұрғындарға жеке деректердің құпиялылығын сақтаудың маңызын түсіндірді. Азаматтарға банк картасының нөмірін, CVV кодын, SMS арқылы келетін бір реттік растау кодтарын, электрондық банкингтің логині мен құпиясөзін ешкімге бермеу қажеттігі ескертілді. Сонымен қатар белгісіз нөмірлерден келген қоңырауларға сақтықпен қарау, күмәнді сілтемелерге өтпеу, әлеуметтік желілер мен мессенджерлер арқылы келетін жалған хабарламаларға сенбеу жөнінде нақты ұсыныстар берілді.
Қазіргі таңда интернет-алаяқтықтың кең таралған түрлерінің қатарында жалған инвестициялық жобалар, жалған интернет-дүкендер, несие рәсімдеу туралы алдау, банк карталарын жаңарту сылтауымен жасалатын алаяқтық әрекеттер және әлеуметтік желілердегі жалған парақшалар арқылы жасалатын қылмыстар бар. Мұндай жағдайларда алаяқтар азаматтарды асықтырып шешім қабылдатуға тырысады немесе қорқыту арқылы жеке ақпараттарын алуға әрекет етеді. Сондықтан кез келген күмәнді ұсынысқа сын көзбен қарап, ресми ақпарат көздеріне ғана сүйену маңызды.
Түркістан облысында жүргізіліп жатқан ақпараттық-түсіндіру жұмыстары тұрғындардың цифрлық қауіпсіздік деңгейін арттыруға бағытталған. Полицейлер тек құқықбұзушылық анықталған жағдайда ғана әрекет етпей, оның алдын алуға басымдық беруде. Мұндай профилактикалық кездесулер барысында тұрғындардың сұрақтарына жауап беріліп, интернетті қауіпсіз пайдалану ережелері кеңінен түсіндіріледі. Бұл өз кезегінде азаматтардың алаяқтардың арбауына түсіп қалу қаупін төмендетуге мүмкіндік береді.
Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету ісінде тұрғындардың өз жауапкершілігі де ерекше маңызды. Әрбір азамат өзіне қатысты дербес мәліметтердің қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, күмәнді әрекеттерге тап болған жағдайда құқық қорғау органдарына дереу хабарлауы қажет. Сондай-ақ туыстары мен жақындарына, әсіресе егде жастағы адамдарға интернет-алаяқтардың әрекет ету тәсілдері туралы түсіндіріп отырған жөн. Себебі тәжірибе көрсеткендей, алаяқтардың құрбанына көбіне ақпараттық қауіпсіздік талаптарын толық білмейтін азаматтар айналады.
Сонымен қатар есірткі құқықбұзушылықтарының алдын алу бағытындағы жұмыстар да өңірдегі құқықтық тәртіпті нығайтуда маңызды рөл атқарады. Құрамында есірткі заты бар өсімдіктерді заңсыз өсіруге жол бермеу, олардың таралуының алдын алу және халық арасында заң талаптарын түсіндіру – құқық қорғау органдары жұмысының басым бағыттарының бірі. Мұндай шаралар қоғамның қауіпсіздігін нығайтып, жастарды зиянды әдеттерден қорғауға және құқықтық мәдениетті қалыптастыруға ықпал етеді.
Түркістан облысында жүзеге асырылып жатқан профилактикалық іс-шаралар құқық қорғау органдарының қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бағытындағы жүйелі жұмысының нақты көрінісі болып табылады. Интернет-алаяқтықтың алдын алу, азаматтардың цифрлық сауаттылығын арттыру, есірткі құқықбұзушылықтарының жолын кесу және халықпен тұрақты кері байланыс орнату – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың маңызды тетіктері. Осындай түсіндіру жұмыстарының тұрақты жүргізілуі тұрғындардың құқықтық санасын нығайтып, заң талаптарын сақтауға деген жауапкершілігін арттырады. Бұл өз кезегінде өңірдегі қоғамдық тұрақтылықты сақтауға, азаматтардың қауіпсіз өмір сүруіне және құқықтық мемлекет қағидаттарын одан әрі нығайтуға қызмет етеді.
