Цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы қоғам өмірінің барлық саласына оң өзгерістер әкелгенімен, интернет кеңістігінде жасалатын құқық бұзушылықтардың да көбеюіне ықпал етуде. Соңғы жылдары интернет арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттер азаматтардың жеке деректерін заңсыз иемдену, банктік шоттардан қаражат ұрлау, жалған инвестициялық жобалар мен фишингтік сілтемелерді тарату сияқты түрлі тәсілдермен жүзеге асырылып келеді. Сондықтан мұндай қылмыстардың алдын алу, халықтың цифрлық сауаттылығын арттыру және ақпараттық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру мемлекеттік органдар қызметінің басым бағыттарының біріне айналды.
Осы мақсатта Түркістан облысында интернет-алаяқтықтың алдын алуға бағытталған кеңейтілген жұмыс жиыны ұйымдастырылды. Іс-шара Түркістан облысы Полиция департаментінің бастамасымен өткізіліп, оның негізгі мақсаты – интернет-алаяқтық қылмыстарының алдын алу, азаматтардың цифрлық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру және мемлекеттік органдар мен азаматтық қоғам институттарының өзара іс-қимылын күшейту болды.
Жұмыс жиынына Түркістан облысы қоғамдық даму басқармасына қарасты «Жастар ресурстық орталығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің басшылығы мен мамандары, жастар қоғамдық ұйымдарының өкілдері, еріктілер қозғалысының мүшелері және жауапты сала мамандары қатысты. Мұндай құрамның қатысуы интернет-алаяқтықтың алдын алу тек құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті екенін көрсетеді.
Кездесу барысында өңірдегі интернет-алаяқтық қылмыстарының қазіргі ахуалы жан-жақты талқыланды. Мамандар азаматтарды алдаудың кең таралған тәсілдеріне тоқталып, олардың алдын алу тетіктерін қарастырды. Сонымен қатар тұрғындардың, әсіресе жастардың цифрлық сауаттылығын арттыру бағытындағы ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының маңыздылығы айтылды.
Бүгінде алаяқтар өзін банк қызметкері, құқық қорғау органы өкілі немесе байланыс операторы ретінде таныстырып, азаматтардың сеніміне кіру арқылы құпия мәліметтерін алуға әрекет жасайды. Сондай-ақ әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде жалған жарнамалар, жалған жұмыс ұсыныстары және оңай табыс табуға шақыратын күмәнді хабарламалар жиі кездеседі. Осындай қауіптердің алдын алуда халықтың сақтығы мен ақпараттық сауаттылығы ерекше рөл атқарады.
Жиында жастар арасында түсіндіру жұмыстарын күшейту мәселесіне де ерекше назар аударылды. Жастар интернетті белсенді пайдаланатын әлеуметтік топ болғандықтан, оларды цифрлық қауіпсіздік ережелеріне үйрету, күмәнді ақпаратты ажырата білуге баулу және алаяқтық белгілерін ерте анықтау маңызды міндеттердің бірі ретінде қарастырылды. Бұл бағытта еріктілер қозғалысының мүмкіндіктерін тиімді пайдалану ұсынылды.
Еріктілердің халықпен тікелей жұмыс істеуі, түсіндіру кездесулерін өткізуі, ақпараттық жадынамалар таратуы және әлеуметтік желілерде ағартушылық контент жариялауы интернет-алаяқтықтың алдын алу жұмыстарының тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Сондықтан мемлекеттік органдар мен азаматтық қоғам институттарының бірлескен жұмысы профилактикалық шаралардың ауқымын кеңейтіп, халықтың құқықтық мәдениетін нығайтуға ықпал етеді.
Кеңейтілген жұмыс жиынында мемлекеттік органдар арасындағы өзара іс-қимылды жетілдіру мәселелері де қозғалды. Ақпарат алмасудың тиімді тетіктерін қалыптастыру, алдын алу шараларын жүйелі түрде ұйымдастыру және халықпен кері байланысты күшейту – интернет-қылмыстардың жолын кесудің маңызды құралдарының бірі.
Ақпараттық-түсіндіру жұмыстары азаматтардың тек интернет-алаяқтықтан ғана емес, жалпы цифрлық ортадағы түрлі қауіп-қатерлерден қорғануына мүмкіндік береді. Осыған байланысты қоғамда цифрлық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру ұзақ мерзімді және жүйелі жұмысты талап етеді. Бұл бағыттағы әрбір іс-шара азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыруға, сақтық дағдыларын қалыптастыруға және құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталуы тиіс.
Жиын қорытындысында интернет-алаяқтықтың алдын алу бағытындағы бірлескен жұмыстарды жүйелі түрде жалғастырудың маңыздылығы атап өтілді. Сондай-ақ жастардың құқықтық және цифрлық сауаттылығын арттыруға бағытталған профилактикалық іс-шараларды тұрақты өткізу қажеттігі айтылды. Бұл жұмыстарға мемлекеттік органдармен қатар жастар ұйымдары мен еріктілердің белсенді қатысуы қоғамдағы ақпараттық қауіпсіздік деңгейін арттыруға және азаматтардың интернет кеңістігін қауіпсіз пайдалану мәдениетін қалыптастыруға өз үлесін қосады.
Қазіргі таңда интернет-алаяқтықпен күрес тек құқық қорғау органдарының міндеті емес, әрбір азаматтың жауапкершілігін талап ететін ортақ іс. Сондықтан тұрғындардың қырағылығы, цифрлық сауаттылығы және ақпараттық қауіпсіздік талаптарын сақтауы қоғамның қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды алғышарттарының бірі болып қала береді.
