Қазіргі таңда қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау мемлекеттің басым бағыттарының бірі болып отыр. Ел Президенті айқындаған «Заң және тәртіп» қағидаты құқық қорғау органдары жұмысының негізгі бағдары ретінде қоғамдық тұрақтылықты нығайтуға, құқық бұзушылықтың алдын алуға және халықтың құқықтық мәдениетін арттыруға бағытталған. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыстар Түркістан облысында да қарқынды жүргізілуде.
Қоғамның қауіпсіздігі тек құқық бұзушылықтар орын алғаннан кейін оларды ашумен ғана өлшенбейді. Ең бастысы – құқық бұзушылықтың алдын алу, азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру және тұрғындарды түрлі қауіп-қатерден қорғау. Осы тұрғыдан алғанда құқық қорғау органдарының профилактикалық жұмыстары ерекше маңызға ие.
2026 жылдың алғашқы алты айының қорытындысы бойынша Түркістан облысында құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету бағытында оң нәтижелер тіркелді. Облыс Полиция департаментінің кеңейтілген жедел кеңесінде қоғамдық қауіпсіздік саласында атқарылған жұмыстар жан-жақты сараланып, алдағы кезеңнің негізгі басымдықтары айқындалды.
Жыл басынан бері қабылданған кешенді ұйымдастырушылық және профилактикалық шаралардың нәтижесінде өңірде қылмыстық құқық бұзушылықтар саны айтарлықтай төмендеді. Бұл көрсеткіш құқық қорғау органдарының жүйелі жұмысының ғана емес, мемлекеттік органдардың, жергілікті атқарушы биліктің және тұрғындардың бірлескен әрекетінің нәтижесі екенін көрсетеді.
Соңғы жылдары құқық қорғау саласында алдын алу шараларына ерекше мән беріліп келеді. Себебі қылмыстың алдын алу оны тергеуден әлдеқайда тиімді. Осы қағидат негізінде полиция қызметкерлері халықпен тұрақты кездесулер өткізіп, құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға басымдық беруде.
Интернет-алаяқтық – цифрлық дәуірдің өзекті мәселесі
Ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы қоғам өмірін айтарлықтай жеңілдеткенімен, жаңа қауіптердің де пайда болуына себеп болды. Соның ішінде интернет-алаяқтық бүгінде әлем бойынша ең кең таралған қылмыс түрлерінің біріне айналды.
Түркістан облысында да бұл бағыттағы профилактикалық жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Жартыжылдық қорытындысында интернет-алаяқтық фактілерінің азаюы тіркелгенімен, бұл бағыттағы жұмыс тоқтаған жоқ. Керісінше, полиция алдағы кезеңде интернет арқылы жасалатын қылмыстарға қарсы іс-қимылды одан әрі күшейтуді басты міндеттердің бірі ретінде белгіледі.
Интернет-алаяқтар түрлі психологиялық тәсілдерді пайдаланып, азаматтардың сеніміне кіреді. Олар өзін банк қызметкері, құқық қорғау органының өкілі, байланыс операторы немесе мемлекеттік ұйым қызметкері ретінде таныстыруы мүмкін. Кей жағдайда жалған инвестициялық жобаларды ұсынып, тез әрі оңай табыс табуға шақырады немесе әлеуметтік желілер арқылы жалған хабарламалар таратады.
Осындай жағдайлардың алдын алу үшін әр азамат бірнеше қарапайым ережені есте сақтауы қажет:
- банк картасының деректерін, CVV кодын және SMS арқылы келген кодтарды ешкімге хабарламау;
- белгісіз сілтемелерге өтпеу;
- күмәнді қосымшаларды жүктемеу;
- әлеуметтік желілердегі жалған жарнамаларға сақтықпен қарау;
- инвестиция немесе несие рәсімдеу туралы ұсыныстарды ресми дереккөздер арқылы тексеру;
- күмән туған жағдайда бірден банкке немесе полицияға хабарласу.
Интернеттегі қауіпсіздік – әрбір азаматтың жеке жауапкершілігі. Сондықтан құқық қорғау органдары жүргізіп отырған ақпараттық-түсіндіру жұмыстары тұрғындардың цифрлық сауаттылығын арттыруда маңызды рөл атқарады.
Профилактика – қауіпсіз қоғамның негізі
Құқық бұзушылықтың алдын алу тек полицияның міндеті емес. Бұл – бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі.
Осы мақсатта Түркістан облысында қайталама қылмыстың алдын алу бойынша да жүйелі жұмыстар атқарылуда. Әкімшілік қадағалауда тұрған азаматтармен жеке профилактикалық жұмыстар жүргізіліп, электрондық бақылау құралдарының тиімділігі арттырылуда. Мұндай шаралар құқық бұзушылықтың қайталану қаупін төмендетуге мүмкіндік береді.
Сонымен бірге қоғамдық орындар мен көшелердегі қауіпсіздік деңгейін көтеру, жол-көлік оқиғаларының алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың жолын кесу бағытындағы жұмыстар кешенді түрде жүзеге асырылуда.
Балалардың қауіпсіздігі – басты назарда
Қоғамның қауіпсіздігі балалардың амандығынан басталады. Сондықтан құқық қорғау органдары кәмелетке толмағандардың құқықтарын қорғауға ерекше көңіл бөлуде.
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі жариялаған «Балалар жылы» аясында жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу, буллингпен күресу, зорлық-зомбылықтың жолын кесу және суицидтің алдын алу бойынша арнайы іс-шаралар жүзеге асырылып келеді.
Суицидтің алдын алу – тек құқық қорғау органдарының ғана емес, білім беру ұйымдарының, ата-аналардың, психологтардың және жалпы қоғамның ортақ міндеті. Баланың психологиялық жағдайына бейжай қарамау, уақытылы қолдау көрсету, ашық қарым-қатынас орнату және қауіп белгілерін ерте анықтау – мұндай қайғылы жағдайлардың алдын алудың маңызды тетіктері.
Заң мен тәртіп – тұрақты дамудың кепілі
Қоғамдағы тұрақтылық пен қауіпсіздік өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына тікелей ықпал етеді. Қылмыс деңгейінің төмендеуі инвестициялық тартымдылықтың артуына, кәсіпкерліктің дамуына, халықтың өмір сүру сапасының жақсаруына және азаматтардың мемлекеттік институттарға деген сенімінің нығаюына жағдай жасайды.
Осыған байланысты Түркістан облысында құқық қорғау органдары қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етумен қатар халықпен ашық диалог орнатуға, мемлекеттік қызмет көрсету сапасын арттыруға және құқықтық түсіндіру жұмыстарын күшейтуге басымдық беріп отыр.
Мемлекет басшысы айқындаған «Заң және тәртіп» қағидатын іске асыру құқықтық мемлекет қалыптастырудың маңызды шарты болып қала береді. Әрбір азамат заң талаптарын сақтап, интернет кеңістігінде сақтық танытып, жалған ақпаратқа ермей, күмәнді қаржылық ұсыныстардан аулақ болып, қоғамдық қауіпсіздікке өз үлесін қосқанда ғана қауіпсіз әрі тұрақты қоғам қалыптасады.
Құқық бұзушылықтың алдын алу, интернет-алаяқтықпен күресу, балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және суицидтің алдын алу бағытындағы кешенді жұмыстардың жалғасуы Түркістан облысында құқықтық мәдениетті нығайтып, тұрғындардың әл-ауқатын арттыруға және өңірдің тұрақты дамуына қызмет етеді.
